free page hit counter

  Legendes en verhalen

                         

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

              

                    De Morcic

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

           

              

Fe linde  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

        

  De linde van Matija Gubec

 

 

 

 

 

    

   De Heilige Euphemia

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     

       

                  De turbam

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deze site wordt best bekeken met een resolutie van 1680 x1050! Uw resolutie is:       

 

   Home   

 Menu kaart Kroatie Allerlei Wist U? Wijnpagina Folklore

 Legendes Mijn foto's Woordenboek De taal Vissport Links

                                                                         

    Legendes en verhalen, ieder land heeft er vele en zo ook Kroatië. Op deze pagina komen zij aan bod.

          Zij zijn het verhaal van een volk, een levenswijze. Laat ze niet verloren gaan maar stuur ze mij door en

laten we samen genieten van al die prachtige vertellingen van onze grootouders!

 

 

  1- Het varken en de truffel.(1)_

  2- Zagreb - Een schot in de roos.

  3- Zagreb -De legende van de naam.(3)

  4- Een enig geschenk uit Kroatië.

  5- Dubrovnik - Leven als rector.(5)

  6- Djurdjevac - Het verhaal van picok.

  7- Verhaal uit de Zagorje - In de ban van de liefde. 

  8- Split - De legende van Diocletianus.

  9- Zadar - De Heilige vinger.

10- Zagorje - De linde van Matija Gubec.

11- Rovinj - De legende van de Heilige Euphemia. 

12- Ogulin - De legende van Djula. 

13- Ludbreg -  Reis naar het middelpunt van de wereld.

14- Opatija - Groet aan de zee.

15- De Lilse krawaten.

16- Pag -Geheime gangen in Pag?

17- De kloosterbron van Pag

18- Eiland Rab - legende van de Heilige Christoffel 

19- Dubrovnik - De legende van Richard Leeuwenhart

20- Dubrovnik - De Griekse halfgod Asclepius van de geneeskunde.

 

21- Beestigheden in Dubrovnik?  

22- Turks symbool in Dubrovnik

23- De Schepper en de Brijuni eilanden.

24- Cres en de Apsytische eilanden.

25- Kutjevo - Een afrosidiacum?(2

26- De Kornati eilanden.(2

27- Zrinski plein (trg Katarine Zrinski )in Zagreb.

28--Plitvice en de legende van de Zwarte Koningin.

29- Korcula, de herder en de feeën.(29) 

30- Bosnië-Herzegovina, Konjic - Klein paardje.(3)                 

31- De nieuwe orthodoxe kerk. (31)

32- De legende van het klooster in Lepoglava.

33- Mythe van het Vransko meer               (28)

34- Kapel “Mala Braca” – “Kleine broers” in Dubrovnik.

35- De vloek van Lokrum.

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                 Het varken en de truffel. (1)

Volgens een oude legende was het een jonge zeug die als eerste levende wezen op aarde een truffel proefde. Een boer die het dier gadesloeg, was ervan overtuigd dat de ondergrondse paddenstoel een giftige duivelse vrucht was en dacht dat het varken spoedig zou sterven. Maar tot zijn verbazing trok de geur van de truffels ook de aandacht van de mannelijke varkens. En nadat ze samen met de zeug van de geurige paddenstoelen hadden genoten, gingen ze zich met grote ijver toeleggen op de voortplanting van de soort. Nog steeds volgens de legende scharrelde de verbouwereerde boer toen zelf enkele truffels uit de aarde op en werkte ze gretig naar binnen. Daarna liep hij naar huis en hoewel hij al vele jaren kinderloos was gebleven, werd hij toen spoedig vader van dertien schattige truffeletertjes.

 

                                                                          Zagreb - Een schot in de roos. (2)    

                                                            

Boven op de Lotrščak toren in Zagreb, wordt iedere middag een schot gelost. Zo wordt een incident herdacht dat zich tijdens het beleg van de Turken heeft voorgedaan.

Net toen men een lekker haantje voor de pasja wou opdienen, werd het gerecht met duivelse precisie door een schot van de tegenstander getroffen. De chef-kok stond, huiverend van angst, met een leeg bord in zijn handen. De Turken waren zo onder de indruk dat ze het beleg direct opgaven.

Het schot galmt nog dagelijks over de stad precies om twaalf uur, vroeger luidde men hier de dievenklok en dat betekende dat de poorten gesloten werden voor de nacht. Nu duidt het schot 12 uur aan en kan men zijn horloge gelijkzetten.

 

 

                                                                                 Zagreb - De legende van de naam. (3)

 

Het was op een mooie, warme lentedag dat een mooie prins met een al even mooie prinses ging wandelen langs de rivier de Medveščak. De vogeltjes floten en ook het hart van de prins begon sneller te slaan, en onder een boom sprak hij zijn geliefde toe met de woorden;

“Dušo moja, zagrli me”, dit betekend “Mijn liefste,omarm mij”.

Voor de liefhebbers, probeer het eens in Zagreb want het werkt dikwijls!!!

Wanneer men goed luistert komt in “zagrli me” de naam Zagreb voor.

 

                                                                 Een enig geschenk uit Kroatië. (4)

                                                                               De Morcic

 

De Morcic is een geluksbrenger die oorspronkelijk uit Rijeka komt, maar hij is ook te vinden in andere steden. Officieel is het uitgeroepen tot de mascotte van Rijeka in 1991.

Het verhaal gaat terug tot de in 16de eeuw.

De Turkse legers hadden Grobnik bereikt en de angst sloop in de harten van de mensen, verhalen over plunderingen, en erger nog moordpartijen bleken een triestige voorbode te zijn van wat hen te wachten stond.

Senj, niet zo ver van Rijeka, bleek de aanvallen niet te kunnen weerstaan, en de mannelijke bewoners begonnen zich voor te bereiden op een bloedige strijd! De belegering van de Turkse legers begon, de mannen boden dapper weerstand, desondanks konden zij niet op tegen de Turkse legers.

Vertwijfeling en angst sloop in de harten van de bewoners, en deze begonnen te bidden. "Laat stenen uit de hemel vallen en dit kwaad begraven zodat onze kinderen gespaard blijven." Maar de belegering duurde voort, tot op een dag een pijl, afgeschoten door prins Zrinski, de Pasja in het hart trof en deze overleed. De soldaten die hun leider dood wisten waren zo ontmoedigd dat zij de belegering stop zetten en het strijdtoneel verlieten.

Om deze overwinning te vieren smolten de vrouwen gouden sierraden en maakte men een geluksbrenger ter herinnering aan deze overwinning.

De Morcic of het Morenkopje.  

De Morcic kan gekocht worden als hanger, oorbel of ring.

Een andere legende gaat over een Italiaanse barones op het schiereiland Peljesac. Deze had een zwarte dienster die haar altijd trouw was en wie ze een warm hart toedroeg. Op zekere dag gaf ze de vrouw haar vrijheid als dank voor de geleverde arbeid en trouw, ze gaf haar ook een  gouden hangertje met de beeltenis van de dienster!

Daarom vindt men de Morcic ook in Korčula.

 

 

                                                                                             Dubrovnik - Leven als rector. (5)

 

Tijdens het tijdperk van de Republiek Ragusa werd er een rector aangesteld voor de termijn van één maand, macht had hij niet echt, maar hij was wel de vertegenwoordiger van de stad. Tijdens deze periode moest hij zijn intrek nemen in het rectorenpaleis, zijn familie mocht bij hem intrekken maar zelf mocht hij het paleis niet verlaten.

Iedere avond nam hij plechtig de sleutels van de stadspoorten in ontvangst die dan gesloten werden en die hij in bewaring nam voor de nacht.

De reden dat hij het paleis niet mocht verlaten was om niet beďnvloed te worden door derden bij het nemen van belangrijke beslissingen. De enige reden om het paleis te mogen verlaten was met de feestdag van de Heilige Blasius en met Kerstmis.

                                                

                                                          Djurdjevac - Het verhaal van picok. (6)

In 1552, de Osmaanse legers staan voor de poorten van het fort van Đurđevac . De val van de stad zou de bezetter toegang geven tot de weg naar Varaždin en vervolgens naar Wenen. Vele aanvallen werden afgeslagen. De Turken besloten om het beleg te slaan voor de muren. Het beleg duurt eindeloos. De verdedigers worden op rantsoen gesteld…Maar het is duidelijk dat ze op een dag het kasteel zullen moeten overgeven.

Op zeker dag krijgt iemand echter de haan van het kasteel in de gaten, de laatste overlevende van het hoenderhof, waarschijnlijk te taai om in de pot te belanden.  Ondanks zijn kranige protest wordt het arme dier daarop in de loop van een kanon gestopt. Het vuur wordt aan de lont gestoken, en de haan belandt (waarschijnlijk met aangebrande veren) voor de tent van de Turkse aanvoerder. Die begrijpt dat de verdedigers zich nog lang niet zullen overgeven, als ze genoeg voorraad hebben om hun aanvallers met kippen te bestoken.Vol afkeer geeft hij het beleg op.  Đurđevac zal nooit in Turkse handen vallen.

En de haan? Hij prijkt op het blazoen van het stadje.

 

                                                    Verhaal uit de Zagornje - In de ban van de liefde. (7)              

 

Ze was een knappe vrouw – Veronika Desinic,  en de zoon van de plaatselijke landjonker werd waanzinnig verliefd op haar. Helaas, ze was een meisje uit volk en haar lage afkomst was een onoverkomelijk obstakel voor een eventueel huwelijk.

Tot grote wanhoop van zijn ouders hield de jonge man voet bij stuk en weigerde zijn geliefde te vergeten…

Maar een vrouw die een man zo het hoofd op hol kon brengen was ongetwijfeld een heks, daarom gooiden ze het meisje in de kerker van het kasteel. En om niets aan het toeval over te laten, stuurden ze op een avond een huurling naar haar cel om haar te wurgen.

 

 

                                                                                      Split - De legende van Diocletianus. (8)

 Het stuk handelt over de Romeinse keizer Diocletianus, meer bepaald over de wijze waarop hij volgens een oude legende aan de macht kwam. De schimmige historicus Flavius Vopiscus beweert dat Diocletius (de latere Diocletianus) in de late derde eeuw ergens in het huidige België in een herberg overnachtte die door de helderziende druďde Delphia geëxploiteerd werd. Toen hij 's ochtends afrekende, klaagde de zieneres dathij gierig was; Diocletius antwoordde ironisch dat hij vrijgeviger zou zijn indien hij de keizer was. Daarop voorspelde de profeet dat hij dat ook zou worden, zodra hij 'Aper' zou hebben gedood. Deze Aper was de schoonvader van keizer Numerianus, die zijn schoonzoon vermoord had. In 284 riep het leger Diocletianus tot keizer uit, waarop hij Aper doodde. Zijn neef Maximianus werd medekeizer. Als wederdienst eiste de druďde dat de keizer met haar nicht zou huwen.

De naam 'Aper' betekent letterlijk 'beer'.

                                                                                                      Zadar - De Heilige vinger. (9)

 Volgens de legende vereerde Elisabeth van Bosnië, Sint Simeon zo hartstochtelijk dat zij absoluut haar eigen relikwie wilde bezitten.

Op een dag kreeg zij het voor elkaar om een vinger los te rukken en in haar schoot te verbergen. Helaas zat de vinger vol met maden.

Toen de koningin de vinger terug op zijn plaats legde verdween ook het ongedierte.

Om haar heiligschennis goed te maken schonk ze een reliekschrijn dat haar verering goedmaakte.

 

                                                                             

                                                                 Zagorje - (Gornja Stubica) - De linde van Matija Gubec. (10)

Bij de Sint Joriskerk staat de eeuwenoude lindeboom. Volgens de legende hielden opstandige boeren hier bijeenkomsten. De reden was de oorlog tegen de Turken, deze ging gepaard met moorden, plunderingen en hongernood. Matija Gubec was een boer uit Gornja Stubica die de revolte aanvoerde. Weldra was er chaos in de streek en nam het leger het op tegen de boerenbendes en verpletterde hen in Stubičke Toplice. Ze waren meedogenloos, dorpen werden platgebrand en duizenden boeren werden opgehangen.Het gerucht deed de ronde dat Matija uitgeroepen was tot koning: een onaanvaardbare daad van majesteitsschennis.

Daarom kreeg hij een gloeiende kroon op het hoofd en werd hij gevierendeeld.

 

                                                                                               Rovinj - De Heilige Euphemia. (11)

Op een nacht met zware storm spoelde er aan het stadje Rovinj een marmeren sarcofaag aan. De inwoners van de stad probeerden de ganse dag de sarcofaag verder aan land te trekken. Echter tevergeefs!

Zij probeerden het met behulp van ossen en paardenwagens, maar de sarcofaag bleef als vastgespijkerd op de kust liggen. Tot een kleine jongen een goddelijke stem hoorde, "Ik ben Euphemia uit Chalzedon, een bloedverwant van Jezus Christus". Zij zou onder het verschrikkelijke bewind van keizer Diocletianus voor de leeuwen gegooid zijn.

De stem gaf de jongen de opdracht om de sarcofaag met behulp van twee zwakke koeien uit de zee te trekken. Zo gebeurde, en de sarcofaag met het gebeente van de Heilige rust in de voor haar gebouwde kerk en werd zij de beschermheilige van de stad. 

 

 

                                                                                            Ogulin - De legende van Djula. (12)

Volgens sommigen noemde ze Zulejka, ze was van adel en beeldschoon . Ze zou uitgehuwelijkt worden aan een rijke oude man, wat haar zeker niet beviel. Maar tijdens één van de oorlogen tegen de Turken kwam er een jonge kapitein, Milan Jurajić genaamd, door Ogulin. Het meisje vond de kapitein aantrekkelijker dan de oude grijsaard en ze werd verliefd op hem. Maar helaas het leven kan wreed zijn, de knappe Milan sneuvelde op het slagveld! Toen Đula dit hoorde liep ze naar de kloof en stortte ze zich naar beneden en verdween voor altijd.

Een legende?

Kijk in Ogulin aandachtig naar de rots die boven de kloof hangt: u herkend er het gezicht van een man die zich over de afgrond buigt. Dat is Milan, op zoek naar zijn geliefde….   

 

                                                          Ludbreg - Reis naar het middelpunt van de wereld.  (13)        

Ludbreg is het middelpunt van de wereld. In het begin der tijden heeft de schepper concentrische cirkels rond één punt getrokken.

Ludbreg ligt precies op dat punt.

Dat zeggen althans de bewoners. De straat van het Sveti Trojstva plein hebben ze “Straat van het middelpunt van de wereld “ genoemd.

De officiële feestdag van Ludbreg is …..1 april. 

 

                                                                                                  Opatija - Groet aan de zee. (14)

Op bijna iedere vakantiefoto ziet men het beeld, symbool van Opatija. De vrouw met zeemeeuw op de gestrekte arm, werd in 1956 vervaardigd door de beeldhouwer Zvonko Car. Het werd neergezet op de plaats waar vroeger een beeld stond van Maria, dit beeld was beter bekend onder de naam “Madonna van de zee”.

Het beeld werd opgericht ter nagedachtenis aan graaf Arthur von Kesselstadt die vlak bij die plek in 1891 tijdens een uitstapje in een voorjaarsstorm terechtkwam en er, samen met zijn reisgenote gravin Fries verdronk. Het beeld waakt over de zielen van beiden, maar moest het in de beginjaren 50 afleggen tegen een storm.  

 

                                                                                                   De Lilse Krawaten (15)(15)

Om te begrijpen hoe de Lillenaars in de provincie Antwerpen, aan de naam Krawaten komen, moeten we teruggaan tot in 1625. Een prins uit Kroatië was met zijn gevolg op reis door de Kempen richting Turnhout. De paarden van de Kroaten waren met zilveren hoefijzers beslagen en hun wagens met zilveren banden versierd. In Lille gekomen waren zij het noorden kwijt geraakt en vroegen ze aan plaatse-lijke werklieden de weg. Die stuurden hen de verkeerde kant op met de bedoeling hen daarna te kunnen beroven. Zij mislukten in hun opzet, maar bij die overval werd de prins wel gedood. De vader van de prins keerde daarna met zijn leger terug naar Lille om de vermetele inwoners een lesje te leren.

De bevolking die wist van de komst van de Kroaten organiseerden een processie geleid door de plaatselijke pastoor. De pastoor smeekte ootmoedig om vergiffenis! Die kregen ze, maar met de verplichting een aanzienlijke geldboete te betalen. Na dit voorval werden de Lillenaars door de inwoners van de omliggende dorpen spottend Krawaten genoemd.

 

                                                                                                   Geheime gangen in Pag? (16)

Volgens een oud verhaal zijn er in het stadje Pag, op het gelijknamige eiland, vele geheime doorgangen. Zij moesten dienen om de communicatie te verzekeren tussen de burgelijke en politieke overheid maar zij boden ook een ontsnappingsroute in tijden van nood. Er zou zich een gang bevinden die vertrekt van de Skrivanat toren naar het benedictijnen klooster en zo naar de kerk Maria Hemelvaart van Pag. Een andere tak zou leiden naar het paleis van de hertog en nog een andere naar het parochiehuis. Volgens andere bronnen zou het centrum van de gangen liggen onder het Peter Krešimir IV plein, van daaruit zouden de gangen leiden naar de reeds bovengenoemde gebouwen. Het bestaan van de gangen is echter nooit bewezen, maar er zijn wel een aantal sporen die het bestaan mogelijk maken! Er zijn onder andere diepe geulen gevonden op de binnenplaats van het paleis Matasović, een ruime passage op Peter Krešimir plein en van het bisschoppelijk paleis naar de Skrivanat toren.  

           

                                                                                                   De kloosterbron van Pag. (17)

Volgens een oud verhaal, dat van generatie op generatie overgaat heerste er eens grote droogte op het eiland Pag. De gewassen, druivelaars, het vee en tenslotte ook de mensen kwamen in gevaar. Maanden geen regen, en alle bronnen op het eiland waren opgedroogd! De mensen, ten einde raad, begonnen te bidden tot Maria, Moeder van God. Na een paar dagen van bidden en vasten gebeurde het mirakel! De kloosterbron was plotseling tot boven gevuld met water! Het maakte niet uit hoeveel water de mensen namen, de bron bleef vol. Toen de mensen hun dorst gelest hadden was het de beurt aan het vee en de gewassen en de bron bleef gevuld. Bewoners van het ganse eiland kwamen naar de miraculeuze bron. Maar toen het enkele weken later begon te regenen zakte het niveau van de bron tot het normale niveau. Maar volgens de legende zal deze bron nooit zal opdrogen.

                                                  

                                                   Eiland Rab - Legende van de Heilige Christoffel. (18)

Volgens een legende dreigde er voor de mensen van Rab een groot onheil, na de dood van koning Petar Kresimir IV. Siciliaanse Normandiërs belegerden de stad op 14 april 1075. Machteloos tegenover deze sterkere en goed bewapende invallers/ veroveraars, riepen de stedelingen de hulp in van hun patroonheilige, de H. Cristoffel, door plechtig zijn hoofd te plaatsen op de stadswallen. Op 9 mei zeilden de Normandiërs weg en was de stad op miraculeuze wijze gered. Deze dag werd gedurende lange tijd gevierd.

Thans worden op 9 mei de traditionele middeleeuwse ridderspelen gehouden.

Voetnoot

In de middeleeuwen was Christophorus een van de Veertien Noodhelpers. Hij zou bovendien beschermen tegen een 'onvoorziene dood', d.i. overlijden zonder de laatste sacramenten te ontvangen. Met de geringe levensverwachting van de middeleeuwer hing samen dat (volks)prenten en beelden van de Christusdrager in de late middeleeuwen overal, op marktpleinen en in kerken, te vinden waren. Eén van deze prenten (de zogenaamde Buxheimer Christophorus in Manchester) draagt dan ook het opschrift 'Christofori faciem die quacumque tueris Illa nempe die morte male non morieris' (Op welke dag gij het gelaat van Christophorus zult aanschouwen, op die dag zult ge zeker geen kwade dood sterven).

:De veertien heiligen zijn:

 

                                                                                 De legende van Richard Leeuwenhart. (19)

Toen koning Richard Leeuwenhart in 1192 terugkeerde van een kruistocht, werd hij in de Adriatische zee overvallen door een zware stom. De angst dat zijn schepen zouden vergaan was zo groot dat hij aan de Heilige Maria de belofte deed om 100.000 dukaten te geven daar waar hij voet aan wal zou zetten en er een kerk ter Haar eer te laten bouwen. Hij zette echter voet aan wal in de kleine haven Skalica op het eiland Lokrum. De inwoners van Dubrovnik hadden het schip van de koning gezien en nodigden hem uit in hun stad. Spoedig hoorden zij van de eed die hij gedaan had en men overtuigde hem ervan de 100.000 dukaten aan hen te geven om de kerk daar te bouwen. De koning stemde toe op voorwaarde dat er een kleinere kerk kwam op het eiland Lokrum en dat de abt van het Benedictijnen klooster jaarlijks een herdenking kon doen in de grote kerk.

Deze herdenking gebeurt nog steeds op de dag van Gospa Kandelora of Maria Lichtmis op 2 februari, op de avond voor het feest voor de heilige Blasius.

 

                                                          De Griekse halfgod Asclepius van de geneeskunde. (20)

Volgens de legende zou de Griekse halfgod geboren zijn in Epidaurus, het huidige Cavtat. Zo staat tenminste geschreven in het portaal van het paleis van de Rector. Dit is ook uitgebeeld op een pilaar waar men een oude man met baard ziet en een boek in de rechterhand. Het is gemaakt door Petar Martinov van Milaan:

Op de plaat staat: "Asclepius, onze glorie, geboren in Dubrovnik, is hier uitgebeeld met giften van vader Apollo, hij was de enige die de kracht van alle kruiden geleerd heeft, de wijsheid van onze voorouders dankbaar zette hem onder de Goden."

 

Het verhaal is echter een verzinsel uit de 15de eeuw, eerst en vooral is Asclepius geen Griekse naam en Epidaurus zou in Prevalitana geweest zijn een belangrijke Illyrische provincie met Salona als hoofdstad! 

 

                                                                                     Beestigheden in Dubrovnik?21)

Vele mensen uit Dubrovnik kennen het verhaal dat uitgebeeld is op één van de pilaren van het paleis van de rector, dat al enkel honderden jaren oud is.

Het verhaal gaat over een hond en een vrouw die…

Zij was een mooie jonge vrouw van adel, die betrapt werd toen zij sex had met haar hond! Dit was zulk een schande dat de vrouw en haar zoon vervloekt werden voor eeuwig. Als straf werd het koppel ook nog eens uitgebeeld op een pilaar van het rectorenpaleis.  

Maar indien men beter kijk ziet men een kleine jongen die met zijn beer speelt. Het werk is van de hand van Pietro di Martino in 1435. In de 15de eeuw stond in Dubrovnik de moraliteit heel hoog in het vaandel, men zou het dan ook niet aangedurfd hebben om zulk een daad uit te beelden! Zelfs als het waar was zou men deze daad niet in het openbaar gebracht hebben.

 

                                                                          Turks symbool in Dubrovnik. (22)

In 1463 probeerden Turkse legers Dubrovnik te veroveren, de senaat stuurde de volgende boodschap: “Het is niet menselijk, of toegestaan, om een oorlog te beginnen van de sterken tegen de zwakken. De sterken zouden enkel tegen de sterken moeten vechten. Wij betalen 1500 dukaten om veilig te zijn, dus is het de plicht van de Turken om ons te beschermen en niet om ons land te stelen.”

De sultan nam deze voorwaarden aan en gaf het plan op Dubrovnik te veroveren. Er werd op het dak van het Sponza paleis een kolom geplaatst met de “turbam” bovenop. Toen bracht men een Turkse delegatie voor de Heilige Blasius kerk en toonde men hun symbool: “Kijk, uw symbool kan gezien worden van op de mooiste plaats in de stad.” De delegatie was tevreden, maar het symbool kan enkel gezien worden als men het weet staan! 

 

 De Schepper en de Brijuni eilanden (23)

De legende verteld dat de Schepper de bedoeling had om door de Brijuni de mensheid aan het paradijs te herinneren. Na de zondeval koos hij daarvoor deze plek uit. Natuurlijk kwam de duivel achter dit plan maar de Schepper zond een legertje engelen om de invloed van de duivel te minimaliseren en nog steeds worden op de toppen van de golven in het kanaal van Fažana engelen waargenomen die de eilandengroep beschermen. Iedereen kan dit waarnemen tijdens de periode waarin kwade winden (bora) de eilandgroep bedreigen.

 

                                                                         Cress-De Apsyrtische eilanden (24)

Absyrtus, de Griekse naam voor de eilanden Cres en Lošinj, vindt zijn oorsprong in de mythe van Medela. Volgens de legende werd Medela verliefd op de dappere Lason en hielp ze hem het Gouden Vlies te stelen van haar vader, koning Aites van Colchis. De zoon van de koning, Absyrtus, achtervolgde hen, maar werd in een hinderlaag gelokt en vermoord. Medela sneed haar broer in stukken en gooide zijn ledematen in de zee.

Zijn ledematen veranderden in eilanden die naar hem werden vernoemd, de Apsyrtische eilanden.   

 

    Kutjevo, een afrodisiacum?(25)

Ik heb het geluk gehad om de wijnkelder van Kutjevo te bezoeken. De privé rondleiding zal ik nooit vergeten in deze prachtige kelder! Men voelt de geschiedenis en ook het mystieke, maar men ziet ook dit alles op de prachtig gesculpteerde wijnvaten die de geschiedenis van het wijnmaken vertellen. De wijn moet ik hier niet beschrijven daar is een andere pagina voor. Wel de mooie legende.

De legende van

Keizerin Maria Theresia.

Men zal U met trots vertellen dat de wijn hier ook een afrodisiacum is en ook het verhaal van keizerin Maria Theresia en baron Francis Trenk, een Kroatische baron.

Toen keizerin Maria Therasia een liefdesverhouding had met de Kroatische edele Francis Trenk lieten zij zich beiden opsluiten in de wijnkelder van Kutjevo. Daar konden zij het spel der liefde ongestoord bedrijven, en vermits de wijn toch een afrodisiacum was... Toen zij na zeven dagen terug tevoorschijn kwamen bleken er op de muur 150 streepjes te staan als bewijs van hun hartstochtelijke liefdesdaad. Is dit een legende of waarheid? Enkel twee personen weten het!

Ik weet niet wat er echt gebeurt is, maar wat ik wel weet? De wijn is overheerlijk, en IK spreek van onderving, het overige laat ik in het midden!

 

    De Kornati eilanden. (26)

Op de zevende dag van de schepping aanschouwde God de wereld en zag dat Hij goed gewerkt had . Hij had echter nog een zak met stenen over die Hij achteloos

over zijn schouders weggooide. Dit was het ontstaan van de Kornati archipel, en Hij zag dat dit perfect was en van een ongeëvenaarde schoonheid.

 

De schrijver Bernard Shaw schreef over de archipel: "God wenste de kroon op Zijn werk te zetten, zo schiep Hij op de laatste dag van de schepping de Kornati eilanden  uit tranen, sterren en adem"  

B

 a Zrinski plein (trg Katarine Zrinski”) in Zagreb. (27)  

In Zagreb is er het Katarina Zrinski plein met de mooie Jezuitenkerk. Het plein is vernoemd naar de zuster van hertog Krsto Frankopan die de vrouw was van prins Petar Zrinski. Zij hadden een groot aandeel in de slag bij Sisak op de Ottomaanse legers. Later, toen zij in opstand kwamen tegen het Habsburgse-Hongaarse bewind, werden zij met een list naar Wenen gelokt waar ze gevangen werden gezet en later ter dood veroordeeld. Katarina is na de dood van haar man Petar Zrinski in het klooster getreden.

Hieronder de brief die Petar naar zijn vrouw schreef

Letter by Petar Zrinski to his wife Katarina

Written in Croatian language in 1671
Dutch translation (Myn Liefste Hert), Amsterdam 1671

 

          Ana Katarina

           1625 - 1673

 

 

        Petar Zrinski

       1621 - 1671

 

                                                            Myn Liefste Hert, ghy en hoeft u van weghen dit mijn Schrijven niet te bedroeven of te altereren;

                                                            Volghens de Goodelijcke Ordinantie sullense my morgen ten 10. uuren neffens u Broeder't Hooft afslaen;

                                                            Heden hebben wy malkander van herten voor 't laetst Adieu gheseydt;

                                                            En daerom is 't dat ick ock van u op dese werelt een eeuwigh Vale neeme u biddende,

                                                            dat ghy my al 't gene waer mede ick u beledight hebbe (gelijck ick wel weet dat geschiedt is) vergeeft:

                                                            Gelooft zy Godt, ick ben tot de Doodt wel ghedisponeert en verschricke niet.

                                                            Ick hoope dat Godt Almachtigh die my in de werelt ghebracht heeft hem over my ontfermen sal; Ick sal

                                                            hem oock (overmits ick morgen tot hem hope te komen) bidden, dat wy malkander in d'eeuwighe Glorie                 

     Krsto Frankopan

       1643 - 1671

                                                            voor sijnen Heylighen Throon ontmoeten moghen. In 't overighe weet ick noch van mijn Soon noch van

                                                            d'andere dispositien van onse arremoede niet te schrijven.

                                                            Ick hebbet al te gaer Godts wille bevoolen, wilt u toch niet over my bedroeven, want het heeft soo moeten zijn.

                                                            Nieustadt voor den laetsten dagh van mijn Leven, den 29. April. 's avondtsten 7. uuren,

                                                            Anno 1671. Gode Ghelieve u en mijn Dochter Aurora Veronica, te behoeden en te zegenen Amen.          

                                                            Pieter Graef Van Zrin

 

 

 

       Plitvice en de legende van de Zwarte Koningin. (28)

 

Het hoogst gelegen meer in Plitvice is Prošćansko meer en dit ligt op een hoogte van 636 meter en het laagst gelegen meer is Novakovića Brod.

 

De legende over het ontstaan van de meren gaat over het hoogst gelegen meer.

Gedurende een lange periode van grote hitte en droogte kwamen de bewoners en de dieren in het bos zonder water te zitten. Zij zochten allen samen naar een waterbron, tevergeefs.

Ten einde raad besloten zij om hun smeekbeden te richten tot de Zwarte Koningin die haar kasteel had hoog in het Velebit gebergte.

De Zwarte Koningin onder de indruk van zoveel leed kwam de bewoners tegemoet en vroeg hen wat ze wensten: "geef ons water", smeekten ze. En zo geschiede, het begon te regenen, regenen en zo ontstond het Prošćansko meer. Maar het bleef maar regenen in zoverre dat het eerste meer overliep en een nieuw meer vormde. Dat ging zo maar door tot de zestien meren gevormd waren.

De bewoners waren de koningin dankbaar want nooit zouden zij nog dorst lijden!      

Enkele andere meren:

Ciganovac – (620 m), 7.5 ha, 11 m diep

Dit betekend "zigeuner" "en volgens de legende genoemd naar een zigeuner die bij het vissen in het water gevallen is en verdronken.

Okrugljak - (620 m), 7,5  ha, 11 meter diep. Genoemd naar zijn ronde vorm.

Batinovac – (610 m), 1.5 ha, 5 m diep. Genoemd naar het dorpje Batiniċ

Vir – (598 m), 4 m deep, 0.6 ha. Betekend draaikolk

Veliki Jovinovac (Veliko Jezero) – (607 m)

Mali Jovinovac (605 m), 10 m deep, 2 ha

Galovac – (582 m), 24 m deep, 12.5 ha. Genoemd naar kapitein Gal

Milino jezero - (564 m), 1 m deep, 1 ha. Genoemd naar Mile Maric die hier verdronk

Gradinsko jezero – (553 m), 10 m deep, 8.1 ha.Genoemd naar vestingmuren die vroeger in de bergen stonden.

Veliki Burget (Bukovi) – (534 m), 2 m diep, 0.6 ha

Kozjak (Kozje jezero) – (534 m) grootste en diepste meer 1.5 ha, 46 m diep), 2350 m lang. Betekend "Geitenmeer"

Genoemd naar 30 jonge geiten die tijdens de winter op de vlucht waren voor wolven en door het ijs zakten.

 

Korcula, de herder en de feeën. (29)

Er was eens een herder die zijn schapen naar een malse weide bracht om ze te laten grazen. Hij kwam voorbij de plaats die  "de Tempel van het bos" genoemd werd. Toen hij op deze plaats wat uitruste kwamen bosfeeën hem bezoeken en gaven hem een zak waar "iets" inzat. Hij mocht echter de zak niet openmaken vooraleer hij terug thuis was. Maar benieuwd als de herder was deed hij even verder de zak toch open en zag alleen maar modder, maar met wat meer geduld had het ook een zak met goud kunnen zijn!

De mensen op Korčula kennen deze legende en vertellen ze ook aan hun kinderen en kleinkinderen.

De moraal is dat geduld uiteindelijk beloond wordt!!    

 

Bosnië - Herzegovina, Konjic - Klein paardje. (30)

Lang voordat er sprake was van het stadje Konjic was er diep weggestoken in het Prenj gebergte een klein dorpje. In dit dorpje leefde een weduwe met haar twee kinderen. Op een avond verscheen er een vreemdeling, moe en vuil van zijn reis. Hij vroeg verschillende dorpsbewoners om eten en een plaats om te overnachten, maar behoedzaam als ze waren weigerden ze. Zo kwam hij uiteindelijk bij de weduwe en zij liet hem vriendelijk binnen en gaf hem te eten en een slaapplaats. Tijdens het eten vertelde de mysterieuze gast haar dat ze in groot gevaar verkeerde want het dorp zou vernield worden. Daarom moest zij bij het ochtendgloren het dorp verlaten vertelde de vreemdeling haar. Hij zij haar ook om al haar bezittingen bijeen te nemen en met de kinderen en het paardje te vertrekken over de berg naar het noordoosten. Zij moest verder gaan tot wanneer het paard stopte en driemaal met zijn hoef op de grond stampte, daar kon zij een nieuwe woning bouwen.

Bij het ontwaken was de vreemdeling verdwenen, ze wist niet goed wat denken en vertelde het gebeuren aan de dorpsbewoners maar deze lachten haar uit. Zij wenste echter geen risico te nemen en samen met haar kinderen en bezittingen vertrok zij richting noordoosten. De reis duurde enkele dagen tot het paard stopte in een vruchtbare vallei nabij een rivier en driemaal met zijn hoef op de grond stampte.

Op datzelfde moment klonk er een donderslag en beefde de aarde, het andere dorp werd volledig vernield! Zij bouwde samen met haar kinderen een nieuw huisje en woonde nog lang in de nieuwe nederzetting die de naam” Konjic” kreeg wat “Klein paardje” betekend, ter ere van het paardje dat hen gered had!      

 

                                                                             Bosnië - Herzegovina, De nieuwe orthodoxe kerk. (31)

Een Servisch priester ging naar de beg (lokale Turkse heerser) om toestemming te vragen voor het bouwen van een nieuwe kerk. Het was toen de gewoonte om de beg een geschenk te geven, zeker voor niet moslims.

De beg had echter al iets in gedachten dat hij van de priester wenste en vroeg de dochter van de priester. Deze weigerde en het verzoek voor de kerk werd afgewezen. De oude kerk was echter niet groot genoeg meer dus ging de priester terug naar de beg maar weer werd hij afgewezen. Na een derde bezoek gaf de beg toe op één voorwaarde. Het land gegeven door de autoriteiten zou niet groter zijn dan de trui die de priester droeg! De priester vertrok kwaad, maar op zijn weg terug naar huis kreeg hij een ingeving. Hij was een grote man en zijn trui bestond dus uit vele meters wol wanneer deze uitgetrokken werd! Hij had uitgerekend dat de draad lang genoeg zou zijn als hij uitgetrokken werd voor het bouwen van een nieuwe kerk.

En zo verraste de priester de beg en had hij nog altijd zijn dochter... en een nieuwe kerk.

         

De legende van het klooster in Lepoglava. (32)

Legende over het ontstaan van het Paulijner klooster.

Lang geleden was er een groot dicht woud in de vallei van de rivier Bednja tussen Ivančica en Ravna Gora. Er leefden vele wilde dieren zoals herten, beren en wolven. Op de heuvel Gorica genoemd stond het kasteel waar de kasteelheer  van de streek woonde. Deze had een mooie doof - stomme dochter die hem soms vergezelde op zijn wandeling naar de bron van de rivier aan de voet van de heuvel. Op een dag waren ze getuige van een aandoenlijk  schouwspel aan deze bron. Een moeder wolf hield de wacht terwijl haar jongen hun dorst lesten aan de bron. De kasteelheer was op zijn hoede voor een aanval van de wolf en stond klaar om zijn dochter te beschermen, maar plots klonk er een vrolijke lach door de bossen, het was zijn dochter! De wolf verdween en de vader nam zijn dochter in zijn armen en weende tranen van geluk opdat zijn dochter kon lachen en spreken.

De vader bouwde een kapel ter ere aan de Maagd Maria aan de voet van de bron en daar rond werd later de abdij gebouwd. De bron bevind zich onder de apsis.               

 

                                                                                                         Mythe van het Vransko meer. (33)

Volgend de legende zou er op de bodem van het Vransko meer (tussen Zadar en Šibenik) een kasteel staan. De oorspronkelijke bewoonster, een rijke vrouw, wilde haar zuster die in armoede leefde geen geld geven om eten te kopen. Daardoor werd zij door de Goden vervloekt. Tijdens een heel zware storm werd haar kasteel overspoeld door water wat ook het ontstaan van het Vransko meer was.

Bij zware storm kan je ook nu nog de klokken van het kasteel horen luiden!        

 

                                                Kapel “Mala Braca” – “Kleine broers” in Dubrovnik. (34)

Toen Dubrovnik een Republiek was, was het befaamd voor zijn zeevaart kapiteins. Ze werden overal bejubeld vanwege hun vaardigheid. Één van deze kapiteins leerde een mooi meisje kennen en zij trouwden. Toen hij terug op zee ging was zijn bruid zwanger. De tijd verstreek en de vrouw beviel van een gezonde vierling, allemaal jongens.

In die tijd was dit echter niet normaal en de vrouw was bang dat de hele stad haar zou uitlachen, daarom besloot ze om maar één kind te houden. De drie andere kinderen deed ze in een kist en gaf  de dienster opdracht de kist in zee te werpen. Toen het donker werd vertrok de vrouw met haar lugubere opdracht naar zee. Maar de kapitein vaarde ook net de haven binnen en zag zijn dienster ,  “waar ga je zo laat naartoe? En wat heb je daar bij U?” vroeg hij. Geschrokken wist de vrouw niet wat zeggen en de kapitein vroeg haar de kist te openen.

De kapitein schrok, drie kinderen in een kist! Hij vroeg de vrouw wat dit betekende, zij vertelde het hele verhaal. Hij beval haar de kinderen naar het klooster te brengen en te smeken om de kinderen op te voeden, hij zou ook maandelijks geld opsturen om hun opvoeding te betalen. En zo geschiede.

De man ging naar huis waar hij zijn vrouw en kind begroete en zei verder niets over het voorval. Enkele jaren gingen voorbij en op een dag kwam hij terug thuis van een lange reis en had vier dezelfde pakken met bijpassende hoed bij, één pak  hield hij thuis en met de andere drie trok hij naar het klooster. Daar vroeg hij de kinderen de pakken aan te trekken en samen trokken ze naar zijn huis. “Van wie zijn die kinderen?” vroeg zijn verbaasde vrouw. “Van een bevriend kapitein”, zei hij. “Kleed onze jongen ook met het pak en dan gaan we samen wandelen”. Toen de kinderen samen begonnen te spelen vroeg zijn vrouw “Hoe herkennen wij nu onze eigen zoon? Ze lijken  allen op elkaar!”. Ze zijn ook allemaal van ons” antwoordde hij, en vertelde haar alles. De vrouw begon te wenen maar hij troostte haar, “de nonnen hebben hen opgevoed, nu ga jij dit doen”. En zo gebeurde.

De kinderen werden allen zeekapitein en toen zij later samen in de stad waren besloten zij als dank een kapel te laten bouwen, de “Mala Braca”, op het altaar zijn de vier identieke broers te zien.

De kapel bevindt zich in het klooster voor de Franciskaner kerk.    

 

                                                                                   De vloek van Lokrum.(35)

In 1023, op de dag van Sint Benedictus, brak er een grote brand uit in Ragussa, veel van de houten huizen gingen in vlammen op. De bewoners legden tegen Sint Benedictus de belofte af dat ze een klooster zouden bouwen als de rest van de stad gered kon worden. Het vuur doofde onmiddellijk en de bewoners bouwden kort daarop het Benedictijnen klooster op het eiland Lokrum. 

Na 800 jaar liet Napoleon het klooster sluiten en de monniken werd gesommeerd het eiland te verlaten. De monniken waren woedend en tijdens hun laatste nacht liepen ze drie keer met kaarsen het eiland rond terwijl ze kaarsvet op de aarde lieten druipen en een monotoon gezang lieten horen waarin ze de toekomstige eigenaren van het eiland vervloekten.

's Ochtends stapten ze uitgeput in hun bootje en keerden nooit meer terug. Volgens de legende voltrok de vloek zich onmiddellijk. Een rijke kapitein kocht het eiland, maar ging plotseling failliet en moest het weer verkopen. Aartshertog Maxemiliaan, broer van de Oostenrijkse keizer en gehuwd met de dochter van Leopold I, prinses Charlotte van Belgie kocht het eiland in 1859. Hij bouwde er een paleis en renoveerde het klooster, liet paden aanleggen en plantte er exotische bomen en importeerde er vogels. Alles leek goed te gaan tot Maxemilliaan keizer werd van het tweede Mexicaanse keizerrijk en weldra voor het vuurpeloton gebracht werd door de rebellen. De gemeente Dubrovnik kreeg het eiland aangeboden maar had schrik van de vloek en ging hier niet op in!

Ook de volgende bezitter ging bankroet en daarna kwam het in bezit van een advocaat uit Budapest. De brave man bleek echter geen advocaat te zijn maar kapper en had zijn titel gestolen van een gedode soldaat. Hij stierf van schaamte! Zijn neef erfde het eiland maar toen hij het bezocht kapseisde zijn bootje en hij verdronk. Rudolf, de enige troonopvolger van keizer Franz Joseph en zijn jonge vrouw verbleven enige tijd op het eiland maar korte tijd later pleegde Rudolf en zijn maîtresse Maria Večer een dramatische dubbele zelfmoord om nooit achterhaalde reden. Keizerin Sissi besloot toen, na gehoord te hebben van de vloek dat de Koninklijke familie het eiland moest verlaten. Zij bood het terug aan de monniken aan in de hoop dat de vloek zou ophouden. Maar de monniken bleven trouw aan de belofte en weigerden terug te keren. Niet lang daarna, in 1898 werd de keizerin vermoord door de Italiaanse anarchist Lucceni die haar voor een ander aanzien had.

Aartshertog Franz Ferdinand en zijn vrouw waren van plan de zomer op het eiland door te brengen maar werden beiden vermoord in Sarajevo op 28 juni en de eerste wereldoorlog brak uit. In 1918 viel het Habsburgse rijk na precies zevenhonderd jaar.

Wie wordt het volgende slachtoffer van de vloek?