De taal

Deze site wordt best bekeken met een resolutie van 1680 x 1050! Uw resolutie is:

 

 

 

 

Home   

         Menu kaart Kroatie Keuken Wist U? Wijnpagina Folklore

         Legendes Mijn foto's Woordenboek De taal Vissport Links

                                                                                                      

                 Woordenboek van de Europese Unie.                              

http://www.woordenboek.eu/      

 

http://www.natalihr.nl/grammatica/index.html

  

 

   De Kroatische taal.

Meer en meer toeristen voelen de behoefte om zich een beetje verstaanbaar te maken in hun vakantieland. Deze pagina

is bedoeld om enkele basiswoorden te gebruiken. De pagina zal ook regelmatig aangevuld worden met nieuwe woorden.

Indien U zelf enkele woordjes in het Kroaats wil vermeld zien laat het mij dan even weten.

                                                            

                                                        

 Dobar dan, ja sam Papa Leone. A vi?                            Ja sam Keka.     

Goedendag, ik ben Papa Leone. En jij?                           Ik ben Keka.

    Drago mi je, Keka.                                                   

                                            Aangenaam, Keka.                                                                                              

 

Het Kroaats is een Zuid-Slavische taal die zich geleidelijk uit het Oud-Slavisch heeft ontwikkeld. De andere talen uit deze familie zijn:

·        Bulgaars

·        Servisch

·        Sloveens

      ·        Macedonisch

Sommige gebruiken het cyrillisch schrift.

                   Voor ons Westerlingen is het een heel moeilijke taal met zijn zeven naamvallen! Wij hebben ook geen aanknopingspunten met andere talen, daarom geef ik altijd de raad van proberen kan nooit kwaad. Het is altijd plezant om een poging te ondernemen om iets in het Kroaats te bestellen op een terrasje en het is tevens een vorm van respect!

 

                                     Maar sinds de oorlog is er ook veel veranderd op taalgebied. Vroeger noemde men het Servo-Kroatisch, zeg dit nooit meer want nu is het Kroatisch een algemeen begrip. Er zijn ook vele woorden verdwenen die voorheen gemeenschappelijk gebruikt werden.

                                     Een heel belangrijk woord is "wat" (zie hieronder), aan dit woord kent een Kroaat dadelijk de afkomst van zijn gesprekspartner.

                                     Als men bijvoorbeeld in Zagreb op een terrasje zit, zal je regelmatig het woordje "kaj" horen.   

           Wat?

                                   Dit is misschien wel het belangrijkste woord voor de Kroaat. Aan dit woord weet hij dadelijk van welke streek iemand komt!

 

                  Kaj?    Kajkavisch, gesproken ten noorden van Zagreb.                                                                           

                  Ča?     Čakavisch, gesproken in Istrië, de eilanden  in de golf van Kvarner en de Bosnische Kroaten.

                  Što?     Štokavisch, Slavonie of Dalmatië. In het laatste geval is er nog een onderscheid tussen het Ikavische en het Ljekavische subdialect. 

 

                               Zo, wij kunnen nu beginnen met onze eerste zinnen. Denk er wel steeds aan dat in het Kroaats een correcte uitspraak heel

                           belangrijk is!! Maar oefening baart kunst zegt men altijd en als men twijfelt aan de uitspraak vraag het even, de Kroaten, net

                           zoals iedereen trouwens, appreciëren het wanneer wij proberen hun taal te spreken. 

 

 

Uitspraak Kroatische klanken

 

A      als in aap
E       als in peer
I        als in riet
U       als in roede
    b          Nederlandse b    f           Nederlandse f    m         Nederlandse m    t      Nederlandse t
   c           als de ts in tsaar    g          als in goal    n          Nederlandse n    v      Nederlandse w
   č           als tsj in tsjilpen    h          als een zachte g    nj         als in oranje    z      Nederlandse z
   ć           als tj in rietje    j           Nederlandse j        p          Nederlandse p    ž      als de g in etage
   d           Nederlandse d    k           Nederlandse k    r           Nederlandse r  
   dž         als de j in jeans    l            zoals in lamp    s           als in sip  
  đ           als dj in DJakarta    lj           ongeveer als in miljoen    š           als in shop  

 

             Als vuistregel kan men onthouden dat:

                 * woorden eindigend op een medeklinker mannelijk zijn

  * woorden eindigend op een a vrouwelijk zijn

     * woorden eindigend op een e of o onzijdig zijn

         Maar hierop bestaan nog vele uitzonderingen. 

 

De naamvallen  

Naamval Gebruik Vrouwelijk enkelvoud Vrouwelijk meervoud Mannelijk enkelvoud Mannelijk meervoud

1   Nominativus

onderwerp

žena

žene

grad

gradovi

2   Genetivus

van wie of wat

žene

žena

grada

gradova

3   Dativus

meewerkend voorwerp

ženi

ženama

gradu

gradovima

4   Accusativus

lijdend voorwerp

ženu

žene

grad

gradove

5   Instrumentalis

oproepend

ženo!

žene!

grade!

gradovi!

6   Locativus

hoe, waarmee

ženi

ženama

gradu

gradovima

7   Vocativus waarheen ženom ženama gradom gradovima

                                                                                                                                  

 naamval    

 gebruik     

 onzijdig enkelvoud    

onzijdig meervoud

1

onderwerp

selo

sela

2

van wie of wat

sela

sela

3

meewerkend voorwerp

selu

selima

4

lijdend voorwerp

selo

sela

5

oproepend

selo!

sela!

6

hoe, waarmee

selu

selima

7 waarheen selom selom

 Persoonlijke voornaamwoorden

 ik - jij - hem - ons....

                 1st naamval                 derde naamval             tweede en vierde naamval

ik

ja

mij

meni

mij

mi

jij

ti

jou

tebi

jou

mu

U

Vi

U

Vama

U

Mu

hij

on

hem

njemu

hem

mu

zij

ona

haar

njoj

haar

njoj

het

ono

het

njemu

het

njega

wij

mi

ons

nama

ons

nama

jullie

vi

jullie

vama

jullie

njima

zij (mnl.)

oni

hun (mnl.)

njima

hen (mnl.)

njima

zij (vrl one hun (vrl.) njima hen (vrl.) njima

   

                                   Aanwijzende voornaamwoorden                                       

    manl. e.v.     manl. m.v.    vrl. e.v.  vrl.m.v         onz. e.v.     nz. m.v. o

dit, deze

ovaj

ovi

ova

ove

ovo

ova

dat, die

taj

ti

ta

te

to

ta

ginds(e) onaj oni ona one ono ona

                    

 

 manl.e.v.    

 manl. m.v.  

vrl. e.v.  

  vrl.m.v  

mijn

moj

moji

moja

moje

jouw

tvoj

tvoji

tvoja

tvoje

zijn, haar

njegov

njegovi

njezina

njezine

ons, onze

naš

naši

naša

naše

jullie

vaš

vaši

vaša

vaše

hun, haar njihov njihovi njihova njihove

                                                                                       Basiswoordjes.

Alstublieft

Molim vas

 

Goedenavond! 

Dobro veče

  ouder Roditelj

Avond

Večer

  Grootvader Djed  

Pardon

Oprostite

Baby Beba  

Hallo

Dobar dan

  persoon Čovjek
Broer Brat  

Hallo! 

Bog!

 

Schol!

Živio!

Daar

Tamo

 

Hier

Ovdje

 

Tot ziens

Doviđenja

Dank U

Hvala

 

Ja

Da

  Trouw Brak
Dochter Kćerka   Jongen Dječak   Vader Otac
Dood Smrt   Kind Dijete  

Vandaag

Danas

Familie Obitelj   Man Čovjek   Verjaardag Rodjendan
Geboorte Rodjenje   Man(getrouwd) Muž   Vriend Prijatelj
Gebuur Susjed   Meisje Djevojčica  

Waar?

Gdje?

Gisteren

Jučer

  Moeder Majka  

Waarom?

Zašto?

Goede morgen

Dobro jutro

 

Middag

Popodne

 

Wanneer?

Kada?

Goede reis!

Sretan put!

 

Morgen

Sutra

 

Wat

Što

Goedenacht

Laku noc

 

Nee

Ne

  Welkom Dobro došli

                                                                                                           Nuttige zinnetjes.

Aangenaam.

Drago mi je.

 

Ik heb honger

Gladan sam

Accepteert U creditcards?

Primate li kreditne kartice?

  Ik heb hulp nodig. Možete li mi pomoći?

Bel de brandweer

Zovite vatrogasce!

  Ik heb medische hulp nodig. Trebam liječničku pomoć!

Bel de politie!

Zovite policiju!

 

Ik kijk alleen maar

Samo gledam

Bel een ambulance!

Zovite hitnu pomoć!

 

Ik versta U niet.

Ne razumijem

Bel een dokter!

Zovite doktora!

  Ik wil een advocaat spreken. Želim kontaktirati …
Doe voorzichtig. Pazite  

Ik wil graag

Volio bih

Er is een misverstand. Tu je došlo do nesporazuma.   Is alles goed met je? Je li sve u redu?
Er is een ongeluk gebeurd. Dogodila se nesreća!   Kunt u ...? Može li ...?
Ga weg! Odlazi!  

Kunt U langzamer spreken?

Molim vas, možete li govoriti sporije?

Goed, dank U.

Dobro, hvala.

  Kun je me helpen? Možete li mi pomoći?
Gefeliciteerd met uw verjaardag Čestitamo na svoj rođendan   Kunt u het repareren? Može li se to popraviti?
Graag gedaan Nema na čemu   Mag ik u wat/iets vragen? Mogu li vas pitati nešto / nešto pitati?

Hebt U…?

Imate li…?

  Mag ik je telefoon lenen? Mogu li se poslužiti telefonom?
Heeft u wisselgeld voor mij? Možete li mi razmijeniti novac?  

Oke.

U redu.

Heeft u nog kamers beschikbaar? Imate li slobodnih soba?   Raak mij niet aan. Ne diraj me!
Help! Upomoć   Schenkt u ook alcoholische dranken? Poslužujete li alkoholna pića?
Het is een noodgeval. Hitno je  

Spreekt U Engels?

Govorite li engleski?

Het spijt mij.

Žao mi je

 

Tot ziens.

Vidimo

Hoe gaat het?

Kako ste?

  Waar brengt u mij naar toe? Kamo me vodite?

Hoe kom ik in...?

Kako mogu doći do...?

  Wat is je naam? Kako se zovete?

Hoe ver is het naar...?

Koliko je daleko do...?

 

Waar is de dichtstbijzijnde telefoon?

Gdje je najbliži telefon?

Hoeveel kost dit?

Koliko ovo košta?

 

Waar is het dichtstbijzijnde ziekenhuis?

Gdje je najbliži bolnica?

Ik ben verdwaald.  Izgubio sam se  

Waar is....?

Gdje je...?

Ik heb dorst

Žedan sam 

     

 

 

                                                                                     Drinken en eten op restaurant.      

 

Dank u, het was een uitstekende maaltijd.  Hvala, bilo je vrlo dobro.    

De rekening graag.

Molim vas, račun

  Bord Tanjur
Een pils/wijn aub. Jedno pivo/vino molim vas.   Glas Čaša
Hebt u een toeristenmenu? Imate li turistički menu?   Kelner Konobar

Hebt U een tafel voor ...?

Imate stol za...?

  Lepel Žlica
Hebt u soep? Imate li juhu  

Mes

Nož

Ik ben vegetariër.

Ja sam vegeterijanac.

  Soepbord Dubok tanjur
Ik wil graag een voorgerecht. Ja bih volio neko predjelo (m)  voljela (vr)   Stoel Stolica
Ik wil graag vis. Ja bih volio ribu  

Vork

Viljuska

Ik wil graag een fles wijn. Zelio bih jednu bocu vina.      
Ik wil graag biefstuk. Ja bih volio biftek.      

Ik wil graag een tafel reserveren.

Želim rezervirati stol.

     
Mag ik de spijskaart zien? Mogu li vidjeti jelovnik?      
Mag ik de rekening aub. Račun molim.      
Waar is het toilet? Gdje je toalet?      
Wat voor vis hebt u? Koju vrstu ribe imate?      
Wat voor groenten hebt u? Koje povrće imate?      
Wat wilt u drinken? Šta želite piti?      

Om meer te weten over de sterke dranken en enkele gerechten

Voor de wijn moet je hier zijn             

Aardbei Jagoda   Honing Med   Radijs Rotkvica
Aardappel Krumpir  

Hoofdgerecht

Glavno jelo

  Rekening Račun
Abrikoos Marelica  

IJs

Sladoled

  Rijst Riža
Ananas Ananas   Kaas Sir   Rundvlees Govedina
Appel Jabuka   Kalfslapje Teleća šnicla  

Rode wijn

Crno vino

Appelsien Naranča   Karper Šaran   Salade Salata
Augurk Kiseli krastavac   Kip Piletina   Sandwich Sendvič
Azijn Ocat   Knoflook Bijele luk   Saus Umak
Banaan Banana   Komkommer Krastavac  

Soep

Juha

Bier

Pivo

  Kool Kupus   Suiker Šećer

Boter

Maslac

  Kers Trešnja   Thee Čaj
Boon Grah   Lamsvlees Janjetina   Tomaat Rajčica
Braadkip Pečena piletina  

Mineraal water met gaz

Gazirana mineralna voda

  Ui Luk

Brood

Kruh

 

Mineraal water zonder

Negazirana mineralna voda

 

Vis

Riba

Citroen Limun   Noot Orah  

Vlees

Meso

Chocolade

Čokolada

  Olie Ulje   Voedsel Hrana

Diner

Večera

  Olijf Maslina  

Water

Voda

Eend Patka   Olijfolie Maslinovo   Wijnkaart Vinska karta
Ei Jaje  

Ontbijt

Doručak

  Witte wijn Bijelo vino

Fles

Boca

 

Pannenkoeken

Palačinke

  Wortel Mrkva
Forel Pastrmka   Peer Kruške      

Fruit

Voće

  Peper Biber      

Fruitsap

Sok

  Perzik Breskva      

Glas

Čaša

  Pinda Kikiriki      

Ham

Prsut

  Pruim Šljiva      

                                        

 

 

                                                    Seizoen  

Windrichtingen

   
Lente Proljeće   Noorden Sjever   Wolk  Oblak   Sneeuw Snijeg
Zomer Ljeto   Westen Zapad   Dauw Rosa   Regen Kiša
Herfst Jesen   Zuiden Jug   Mist Magla   Storm Oluja
Winter Zima   Oosten Istok   Rijp Mraz   Donder Grmljavina
            Bliksem Munja   Wind Vjetar

 

Altijd Uvijek   Overmorgen Preksutra            Maanden van het jaar.  

          Dagen van de week

Avond Večer   Vanavond Večeras   Januari siječanj prvi mjesec   Maandag Ponedjeljak
Dag Dan   Vandaag Danas   Februari veljača drugi mjesec   Dinsdag Utorak
Dagelijks Dnevno   Vanmorgen Jutros   Maart ožujak treći mjesec   Woensdag Srijeda
Eergisteren Prekjučer   Voormiddag Jutro   April

travanj

četvrti mjesec

  Donderdag Četvrtak
Feestdag Praznik   Vroeg Rano   Mei

svibanj

peti mjesec

  Vrijdag Petak
Gisteren Jučer   Week Tjedan   Juni

lipanj

šesti mjesec

  Zaterdag Subota
Jaar Godina   Werkdag Radni dan   Juli

srpanj

sedmi mjesec

  Zondag Nedjelja
Laat Kasno   Maandag Ponedjelak   Augustus

kolovoz

osmi mjesec

  Uur Sat
Maand Mjesec   Dinsdag Utorak   September

rujan

deveti mjesec

  Dag Dan
Middag Podne   Woensdag Srijeda   Oktober

listopad

deseti mjesec

  Week Tjedan
Middernacht Ponoć   Donderdag Četvrtak   November

studeni

jedanaesti mjesec

  Maand Mjesec
Morgen Sutra   Vrijdag Petak   December prosinac dvanaesti mjesec   Jaar Godina
Nacht Noć   Zaterdag Subota  

De Kroaten kennen meestal wel de benaming van de maanden in het Engels, wat het voor ons gemakkelijker maakt. Maar heel vaak zal je ze bv. horen zeggen "osmi mjesec" waarmee ze dan bedoelen de "achtste maand".

 

Namiddag Popodne   Zondag Nedelja  

 

 Lichaamsdelen

 Meer woordjes op Nathalies website

Arm  Ruka   Haar Kosa   Lip Usna   Sleutelbeen Ključna kost
Been Noga   Hak Peta   Long Pluća   Spier Mišić
Bil Stražnjica   Hals - nek Vrat   Maag Želudac   Tand Zub
Blinde darm Slijepo crijevo   Hart Srce   Mond Usta   Teen Prsti na nozi
Darm Crijevo   Hoofd Glava   Nier Bubreg   Tong Jezik
Duim Palac   Ingewanden Utroba   Oog Oko   Vinger Prst
Elleboog Lakat   Kaak Čeljust   Ooglid Kapak   Voet Stopalo
Enkel - pols Članak   Keel Grlo   Oor Uho   Wenkbrauw Obrva
Geslacht Spol   Knie Koljeno   Rib Rebro   Wimper Trepavica
Gewricht Zglob   Lever Jetra   Rug Leđa      
Gezicht Lice   Lichaam Tijelo   Slagader Arterija      

Aan de grens.

Aangifte goederen Roba za prijaviti  

Hebt u iets aan te geven?

 

Ik heb niets aan te geven

Imate li nešto za prijavite?

 

Nemam ništa za prijaviti

Autopapieren Papire od auta   Ik wil dit aangeven Ovo je za prijaviti
Douane Carina   Paspoortcontrole Kontrola Putovnica
EU onderdanen Građani Europske unije   Personenuoto's Osobni automobili
Hier wachten! Čekajte ovdje   Rijbewijs Vozačku dozvolu
Identiteitskaart Ličnu kartu   Uw paspoort A.U.B Vašu putovnicu, molim