De taal

 

Deze site wordt best bekeken met een resolutie van 1024 x 768 Uw resolutie is:

 

 

 

 

         Home   

    Menu kaart Kroatie Allerlei Wist U? Wijnpagina Folklore

    Legendes Mijn foto's Woordenboek De taal Vissport Links

 

                                                                                                            

                 Woordenboek van de Europese Unie.                              

http://www.woordenboek.eu/      

                                                            

http://www.natalihr.nl/grammatica/index.html  

 

            

De Kroatische taal.

Meer en meer toeristen voelen de behoefte om zich een beetje verstaanbaar te maken in hun vakantieland. Deze pagina

is bedoeld om enkele basiswoorden te gebruiken. De pagina zal ook regelmatig aangevuld worden met nieuwe woorden.

Indien U zelf enkele woordjes in het Kroaats wil vermeld zien laat het mij dan even weten.

                                                            

                                                        

 Dobar dan, ja sam Papa Leone. A vi?                            Ja sam Keka.     

Goedendag, ik ben Papa Leone. En jij?                           Ik ben Keka.

    Drago mi je, Keka.                                                   

                                            Aangenaam, Keka.                                                                                              

 

Het Kroaats is een Zuid-Slavische taal die zich geleidelijk uit het Oud-Slavisch heeft ontwikkeld. De andere talen uit deze familie zijn:

·        Bulgaars

·        Servisch

·        Sloveens

      ·        Macedonisch

Sommige gebruiken het cyrillisch schrift.

                   Voor ons Westerlingen is het een heel moeilijke taal met zijn zeven naamvallen! Wij hebben ook geen aanknopingspunten met andere talen, daarom geef ik

                                   altijd de raad van proberen kan nooit kwaad. Het is altijd plezant om een poging te ondernemen om iets in het Kroaats te bestellen op

een terrasje en het is tevens een vorm van respect!

 

Uitspraak Kroatische klanken

 

A      als in aap
E       als in peer
I        als in riet
U       als in roede
    b          Nederlandse b    f           Nederlandse f    m         Nederlandse m    t      Nederlandse t
   c           als de ts in tsaar    g          als in goal    n          Nederlandse n    v      Nederlandse w
   č           als tsj in tsjilpen    h          als een zachte g    nj         als in oranje    z      Nederlandse z
   ć           als tj in rietje    j           Nederlandse j        p          Nederlandse p    ž      als de g in etage
   d           Nederlandse d    k           Nederlandse k    r           Nederlandse r  
   dž         als de j in jeans    l            zoals in lamp    s           als in sip  
  đ           als dj in DJakarta    lj           ongeveer als in miljoen    š           als in shop  

 

             Als vuistregel kan men onthouden dat:

                 * woorden eindigend op een medeklinker mannelijk zijn

  * woorden eindigend op een a vrouwelijk zijn

     * woorden eindigend op een e of o onzijdig zijn

         Maar hierop bestaan nog vele uitzonderingen. 

 

De naamvallen  

Naamval Gebruik Vrouwelijk enkelvoud Vrouwelijk meervoud Mannelijk enkelvoud Mannelijk meervoud

1   Nominativus

onderwerp

žena

žene

grad

gradovi

2   Genetivus

van wie of wat

žene

žena

grada

gradova

3   Dativus

meewerkend voorwerp

ženi

ženama

gradu

gradovima

4   Accusativus

lijdend voorwerp

ženu

žene

grad

gradove

5   Instrumentalis

oproepend

ženo!

žene!

grade!

gradovi!

6   Locativus

hoe, waarmee

ženi

ženama

gradu

gradovima

7   Vocativus waarheen ženom ženama gradom gradovima

                                                                                                                                  

 naamval    

 gebruik     

 onzijdig enkelvoud    

onzijdig meervoud

1

onderwerp

selo

sela

2

van wie of wat

sela

sela

3

meewerkend voorwerp

selu

selima

4

lijdend voorwerp

selo

sela

5

oproepend

selo!

sela!

6

hoe, waarmee

selu

selima

7 waarheen selom selom

 Persoonlijke voornaamwoorden

 ik - jij - hem - ons....

                 1st naamval                 derde naamval             tweede en vierde naamval

ik

ja

mij

meni

mij

mi

jij

ti

jou

tebi

jou

mu

U

Vi

U

Vama

U

Mu

hij

on

hem

njemu

hem

mu

zij

ona

haar

njoj

haar

njoj

het

ono

het

njemu

het

njega

wij

mi

ons

nama

ons

nama

jullie

vi

jullie

vama

jullie

njima

zij (mnl.)

oni

hun (mnl.)

njima

hen (mnl.)

njima

zij (vrl one hun (vrl.) njima hen (vrl.) njima

   

                                   Aanwijzende voornaamwoorden                                       

    manl. e.v.     manl. m.v.    vrl. e.v.  vrl.m.v         onz. e.v.     nz. m.v. o

dit, deze

ovaj

ovi

ova

ove

ovo

ova

dat, die

taj

ti

ta

te

to

ta

ginds(e) onaj oni ona one ono ona

                    

 

 manl.e.v.    

 manl. m.v.  

vrl. e.v.  

  vrl.m.v  

mijn

moj

moji

moja

moje

jouw

tvoj

tvoji

tvoja

tvoje

zijn, haar

njegov

njegovi

njezina

njezine

ons, onze

naš

naši

naša

naše

jullie

vaš

vaši

vaša

vaše

hun, haar njihov njihovi njihova njihove

Basiswoordjes.

Alstublieft

molim vas

Avond

večer

Daar

tamo

Dank U

hvala

Gisteren

jučer

Goede morgen

dobro jutro

Goede reis!

sretan put!

Goedenacht

laku noc

Goedenavond! 

dobro veče

Hallo

dobar dan

Hallo! 

bog!

Hier

ovdje

Ja

da

Middag

popodne

Morgen

sutra

Nee

ne

Pardon

oprostite

Schol!

živio!

Tot ziens

doviđenja

Vandaag

danas

Waar?

gdje?

Waarom?

zašto?

Wanneer?

kada?

Wat

što

Welkom dobro došli

Kleine zinnetjes.

Aangenaam.

drago mi je.

Accepteert U creditcards?

primate li kreditne kartice?

Bel de brandweer

zovite vatrogasce!

Bel de politie!

zovite policiju!

Bel een ambulance!

zovite hitnu pomoć!

Bel een dokter!

zovite doktora!

Goed, dank U.

dobro, hvala.

Hebt U…?

imate li…?

Het spijt mij.

Žao mi je

Hoe gaat het?

kako ste?

Hoe kom ik in...?

kako mogu doći do...?

Hoe ver is het naar...?

koliko je daleko do...?

Hoeveel kost dit?

koliko ovo košta?

Ik heb dorst

Žedan sam 

Ik heb honger

Gladan sam

Ik kijk alleen maar

samo gledam

Ik versta U niet.

ne razumijem

Ik wil graag

volio bih

Kunt U langzamer spreken?

molim vas, možete li govoriti sporije?

Oke.

u redu.

Spreekt U Engels?

govorite li engleski?

Tot ziens.

vidimo se.

Waar is de dichtstbijzijnde telefoon?

gdje je najbliži telefon?

Waar is het dichtstbijzijnde ziekenhuis?

gdje je najbliži bolnica?

Waar is....? gdje je...?

 

 

 

                                     Maar sinds de oorlog is er ook veel veranderd op taalgebied. Vroeger noemde men het Servo-Kroatisch, zeg dit nooit meer want nu

                                     is het Kroatisch een algemeen begrip. Er zijn ook vele woorden verdwenen die voorheen gemeenschappelijk gebruikt werden.

                                     Een heel belangrijk woord is "wat" (zie hieronder), aan dit woord kent een Kroaat dadelijk de afkomst van zijn gesprekspartner.

                                     Als men bijvoorbeeld in Zagreb op een terrasje zit, zal je regelmatig het woordje "kaj" horen.   

                             Wat?

                                   Dit is misschien wel het belangrijkste woord voor de Kroaat. Aan dit woord weet hij dadelijk van welke streek iemand komt!

                                   Dit betekend "wat?"

                                                    Kaj?    Kajkavisch, gesproken ten noorden van Zagreb.

                                                        Ča?     Čakavisch, gesproken in Istrië, de eilanden  in de golf van Kvarner en de Bosnische Kroaten.

                                                                                                        Što?     Štokavisch, Slavonie of Dalmatië. In het laatste geval is er nog een onderscheid tussen het Ikavische en het  

                                                                  Ljekavische subdialect. 

 

                               Zo, wij kunnen nu beginnen met onze eerste zinnen. Denk er wel steeds aan dat in het Kroaats een correcte uitspraak heel

                           belangrijk is!! Maar oefening baart kunst zegt men altijd en als men twijfelt aan de uitspraak vraag het even, de Kroaten, net

                           zoals iedereen trouwens, appreciëren het wanneer wij proberen hun taal te spreken. 

                                            

                Drinken en eten op restaurant.                                                           

Bier

pivo

Boter

Maslac

Brood

Kruh

Chocolade

Čokolada

Fruit

voće

Fruitsap

sok

Ham

prsut

IJs

sladoled

Kaas

sir

Koffie

kava

Melk

mlijeko

Mineraal water met gaz

gazirana mineralna voda

Mineraal water zonder

negazirana mineralna voda

Pannenkoeken

palačinke

Rode wijn

crno vino

Soep

juha

Vis

riba

Vlees

meso

Water

voda

Witte wijn bijelo vino

De rekening graag.

molim vas, račun

Diner

večera

Fles

boca

glas

Čaša

Hebt U een tafel voor ...?

imate stol za...?

Hoofdgerecht

glavno jelo

Ik ben vegetariër.

ja sam vegeterijanac.

Ik wil graag een tafel reserveren.

Želim rezervirati stol.

Lepel

Žlica

Lunch

ručak

Menu

jelovnik

Mes

nož

Ober/serveerster.

konobar/konobarica

Ontbijt

doručak

Voorgerecht

predjela

Vork

viljuska

Wijnkaart vinska karta

 

 

Seizoen

 

Windrichtingen

Lente Proljeće   Noorden Sjever
Zomer Ljeto   Westen Zapad
Herfst Jesen   Zuiden Jug
Winter Zima   Oosten Istok

 

Altijd uvijek Overmorgen preksutra
Avond večer Vanavond večeras
Dag dan Vandaag danas
Dagelijks dnevno Vanmorgen jutros
Eergisteren prekjučer Voormiddag jutro
Feestdag praznik Vroeg rano
Gisteren jučer Week tjedan
Jaar godina Werkdag radni dan
Laat kasno Maandag ponedjelak
Maand mjesec Dinsdag utorak
Middag podne Woensdag srijeda
Middernacht ponoć Donderdag četvrtak
Morgen sutra Vrijdag petak
Nacht noć Zaterdag subota
Namiddag popodne Zondag nedelja

    Maanden van het jaar.

               De Kroaten kennen meestal wel de benaming van de maanden in het Engels,

           wat het voor ons gemakkelijker maakt. Maar heel vaak zal je ze bv. horen

   zeggen "osmi mjesec" waarmee ze dan bedoelen de "achtste maand".

 

Januari siječanj prvi mjesec
Februari veljača drugi mjesec
Maart ožujak treći mjesec

April

travanj

četvrti mjesec

Mei

svibanj

peti mjesec

Juni

lipanj

šesti mjesec

Juli

srpanj

sedmi mjesec

Augustus

kolovoz

osmi mjesec

September

rujan

deveti mjesec

Oktober

listopad

deseti mjesec

November

studeni

jedanaesti mjesec

December prosinac dvanaesti mjesec

 

                              

Aan de grens.

Aangifte goederen Roba za prijaviti
Autopapieren Papire od auta
Douane Carina
EU onderdanen Građani Europske unije
Hier wachten! Čekajte ovdje
Identiteitskaart Ličnu kartu
Ik heb niets aan te geven Nemam ništa za prijaviti
Ik wil dit aangeven Ovo je za prijaviti
Paspoortcontrole Kontrola Putovnica
Personenuoto's Osobni automobili
Rijbewijs Vozačku dozvolu
Uw paspoort A.U.B Vašu putovnicu, molim