|
Deze site wordt
best bekeken met een resolutie van 1024 x 768 Uw resolutie is:


Woordenboek van de Europese Unie.
http://www.woordenboek.eu/
http://www.natalihr.nl/grammatica/index.html
De Kroatische
taal.
Meer en meer toeristen
voelen de behoefte om zich een beetje verstaanbaar te maken in hun vakantieland.
Deze pagina
is bedoeld om enkele basiswoorden te gebruiken. De pagina zal ook
regelmatig aangevuld worden met nieuwe woorden.
Indien U zelf enkele woordjes in het Kroaats wil vermeld zien laat
het mij dan even weten.
Dobar dan, ja sam Papa Leone. A vi?
Ja sam Keka.
Goedendag, ik ben Papa Leone. En jij? Ik ben Keka.
Drago mi je, Keka.
Aangenaam, Keka.
Het Kroaats is een Zuid-Slavische taal die zich
geleidelijk uit het Oud-Slavisch heeft ontwikkeld. De andere talen
uit deze familie zijn:
·
Bulgaars
·
Servisch
·
Sloveens
·
Macedonisch
Sommige gebruiken het
cyrillisch schrift.
Voor ons Westerlingen is het een heel moeilijke taal met zijn zeven
naamvallen! Wij hebben ook geen aanknopingspunten met andere talen,
daarom geef ik
altijd de raad van proberen kan nooit kwaad. Het is
altijd plezant om een poging te ondernemen om iets in het Kroaats te
bestellen op
een terrasje en het is tevens een vorm van respect!
Uitspraak Kroatische klanken
| A als
in aap |
| E als
in peer |
| I
als in riet |
| U
als in roede |
|
b
Nederlandse b |
f
Nederlandse f |
m
Nederlandse m |
t
Nederlandse t |
|
c
als de ts in tsaar
|
g
als in goal |
n
Nederlandse n |
v
Nederlandse w |
|
č
als tsj in tsjilpen |
h
als een zachte g |
nj
als in oranje |
z
Nederlandse z |
|
ć
als tj in rietje |
j
Nederlandse j |
p
Nederlandse p |
ž als
de g in etage |
|
d
Nederlandse d |
k
Nederlandse k |
r
Nederlandse r |
|
|
dž
als de j in jeans |
l
zoals in lamp |
s
als in sip |
|
|
đ
als dj in
DJakarta |
lj
ongeveer als in miljoen |
š
als in shop |
|
Als vuistregel kan men onthouden dat:
* woorden eindigend op een medeklinker mannelijk zijn
*
woorden eindigend op een a vrouwelijk zijn
* woorden eindigend op een e of o onzijdig zijn
Maar hierop bestaan nog vele uitzonderingen.
De naamvallen
| Naamval |
Gebruik |
Vrouwelijk enkelvoud |
Vrouwelijk meervoud |
Mannelijk enkelvoud |
Mannelijk meervoud |
|
1 Nominativus |
onderwerp |
žena |
žene |
grad |
gradovi |
|
2 Genetivus |
van wie of wat |
žene |
žena |
grada |
gradova |
|
3 Dativus |
meewerkend voorwerp |
ženi |
ženama |
gradu |
gradovima |
|
4 Accusativus |
lijdend voorwerp |
ženu |
žene |
grad |
gradove |
|
5 Instrumentalis |
oproepend |
ženo! |
žene! |
grade! |
gradovi! |
|
6 Locativus |
hoe, waarmee |
ženi |
ženama |
gradu |
gradovima |
| 7 Vocativus |
waarheen |
ženom |
ženama |
gradom |
gradovima |
|
naamval |
gebruik |
onzijdig
enkelvoud |
onzijdig meervoud |
|
1 |
onderwerp |
selo |
sela |
|
2 |
van wie of wat |
sela |
sela |
|
3 |
meewerkend voorwerp |
selu |
selima |
|
4 |
lijdend voorwerp |
selo |
sela |
|
5 |
oproepend |
selo! |
sela! |
|
6 |
hoe, waarmee |
selu |
selima |
| 7 |
waarheen |
selom |
selom |
Persoonlijke voornaamwoorden
ik - jij - hem - ons....
|
1st naamval |
derde naamval |
tweede en vierde naamval |
|
ik |
ja |
mij |
meni |
mij |
mi |
|
jij |
ti |
jou |
tebi |
jou |
mu |
|
U |
Vi |
U |
Vama |
U |
Mu |
|
hij |
on |
hem |
njemu |
hem |
mu |
|
zij |
ona |
haar |
njoj |
haar |
njoj |
|
het |
ono |
het |
njemu |
het |
njega |
|
wij |
mi |
ons |
nama |
ons |
nama |
|
jullie |
vi |
jullie |
vama |
jullie |
njima |
|
zij (mnl.) |
oni |
hun (mnl.) |
njima |
hen (mnl.) |
njima |
| zij (vrl |
one |
hun (vrl.) |
njima |
hen (vrl.) |
njima |
Aanwijzende voornaamwoorden
| |
manl. e.v. |
manl. m.v. |
vrl. e.v. |
vrl.m.v |
onz. e.v. |
nz. m.v. o |
|
dit, deze |
ovaj |
ovi |
ova |
ove |
ovo |
ova |
|
dat, die |
taj |
ti |
ta |
te |
to |
ta |
| ginds(e) |
onaj |
oni |
ona |
one |
ono |
ona |
| |
manl.e.v. |
manl. m.v. |
vrl. e.v. |
vrl.m.v |
|
mijn |
moj |
moji |
moja |
moje |
|
jouw |
tvoj |
tvoji |
tvoja |
tvoje |
|
zijn, haar |
njegov |
njegovi |
njezina |
njezine |
|
ons, onze |
naš |
naši |
naša |
naše |
|
jullie |
vaš |
vaši |
vaša |
vaše |
| hun, haar |
njihov |
njihovi |
njihova |
njihove |
Basiswoordjes.
|
Alstublieft |
molim vas |
|
Avond |
večer |
|
Daar |
tamo |
|
Dank U |
hvala |
|
Gisteren |
jučer |
|
Goede morgen |
dobro jutro |
|
Goede reis! |
sretan put! |
|
Goedenacht |
laku noc |
|
Goedenavond! |
dobro veče |
|
Hallo |
dobar dan |
|
Hallo! |
bog! |
|
Hier |
ovdje |
|
Ja |
da |
|
Middag |
popodne |
|
Morgen |
sutra |
|
Nee |
ne |
|
Pardon |
oprostite |
|
Schol! |
živio! |
|
Tot ziens |
doviđenja |
|
Vandaag |
danas |
|
Waar? |
gdje? |
|
Waarom? |
zašto? |
|
Wanneer? |
kada? |
|
Wat |
što |
| Welkom |
dobro došli |
Kleine zinnetjes.
|
Aangenaam. |
drago mi je. |
|
Accepteert U
creditcards? |
primate li kreditne kartice? |
|
Bel de brandweer |
zovite vatrogasce! |
|
Bel de politie! |
zovite policiju! |
|
Bel een ambulance! |
zovite hitnu pomoć! |
|
Bel een dokter! |
zovite doktora! |
|
Goed, dank U. |
dobro, hvala. |
|
Hebt U…? |
imate li…? |
|
Het spijt mij. |
Žao mi je |
|
Hoe gaat het? |
kako ste? |
|
Hoe kom ik in...? |
kako mogu doći do...? |
|
Hoe ver is het naar...? |
koliko je daleko do...? |
|
Hoeveel kost dit?
|
koliko ovo košta? |
|
Ik heb dorst |
Žedan sam |
|
Ik heb honger |
Gladan sam |
|
Ik kijk alleen maar |
samo gledam |
|
Ik versta U niet. |
ne razumijem |
|
Ik wil graag |
volio bih |
|
Kunt U langzamer spreken? |
molim vas, možete li
govoriti sporije? |
|
Oke. |
u redu. |
|
Spreekt U Engels? |
govorite li engleski? |
|
Tot ziens. |
vidimo se. |
|
Waar is de
dichtstbijzijnde telefoon? |
gdje je najbliži telefon? |
|
Waar is het
dichtstbijzijnde ziekenhuis? |
gdje je najbliži bolnica? |
| Waar is....? |
gdje je...? |
Maar sinds de
oorlog is er ook veel veranderd op taalgebied. Vroeger
noemde men het Servo-Kroatisch, zeg dit nooit meer want
nu
is het Kroatisch
een algemeen begrip. Er zijn ook vele woorden verdwenen
die voorheen gemeenschappelijk gebruikt werden.
Een heel
belangrijk woord is "wat" (zie hieronder), aan dit woord
kent een Kroaat dadelijk de afkomst van zijn
gesprekspartner.
Als
men bijvoorbeeld in Zagreb op een terrasje zit, zal je
regelmatig het woordje "kaj" horen.
Wat?
Dit is misschien
wel het belangrijkste woord voor de Kroaat. Aan dit
woord weet hij dadelijk van welke streek iemand komt!
Dit betekend
"wat?"
Kaj?
Kajkavisch, gesproken ten noorden van Zagreb.
Ča?
Čakavisch, gesproken in Istrië, de eilanden in de golf
van Kvarner en de Bosnische Kroaten.
Što?
Štokavisch, Slavonie of Dalmatië. In het laatste
geval is er nog een onderscheid tussen het Ikavische en
het
Ljekavische subdialect.
Zo, wij kunnen nu beginnen met onze eerste zinnen. Denk
er wel steeds aan dat in het Kroaats een correcte
uitspraak heel
belangrijk is!! Maar oefening
baart kunst zegt men altijd
en als men twijfelt aan de uitspraak vraag het even, de Kroaten, net
zoals iedereen trouwens, appreciëren het
wanneer wij proberen hun taal te
spreken.
Drinken en eten op restaurant.
|
Bier |
pivo |
|
Boter |
Maslac |
|
Brood |
Kruh |
|
Chocolade |
Čokolada |
|
Fruit |
voće |
|
Fruitsap |
sok |
|
Ham |
prsut |
|
IJs |
sladoled |
|
Kaas |
sir |
|
Koffie |
kava |
|
Melk |
mlijeko |
|
Mineraal water met
gaz |
gazirana mineralna voda |
|
Mineraal water
zonder |
negazirana mineralna
voda |
|
Pannenkoeken |
palačinke |
|
Rode wijn |
crno vino |
|
Soep |
juha |
|
Vis |
riba |
|
Vlees |
meso |
|
Water |
voda |
| Witte wijn |
bijelo vino |
|
De rekening
graag. |
molim vas, račun |
|
Diner |
večera |
|
Fles |
boca |
|
glas |
Čaša |
|
Hebt U een tafel
voor ...? |
imate stol za...? |
|
Hoofdgerecht |
glavno jelo |
|
Ik ben
vegetariër. |
ja sam
vegeterijanac. |
|
Ik wil graag een
tafel reserveren. |
Želim rezervirati
stol. |
|
Lepel |
Žlica |
|
Lunch |
ručak |
|
Menu |
jelovnik |
|
Mes |
nož |
|
Ober/serveerster. |
konobar/konobarica |
|
Ontbijt |
doručak |
|
Voorgerecht |
predjela |
|
Vork |
viljuska |
| Wijnkaart |
vinska karta |
|
Seizoen |
|
Windrichtingen |
| Lente |
Proljeće |
|
Noorden |
Sjever |
| Zomer |
Ljeto |
|
Westen |
Zapad |
| Herfst |
Jesen |
|
Zuiden |
Jug |
| Winter |
Zima |
|
Oosten |
Istok |
| Altijd |
uvijek |
Overmorgen |
preksutra |
| Avond |
večer |
Vanavond |
večeras |
| Dag |
dan |
Vandaag |
danas |
| Dagelijks |
dnevno |
Vanmorgen |
jutros |
| Eergisteren |
prekjučer |
Voormiddag |
jutro |
| Feestdag |
praznik |
Vroeg |
rano |
| Gisteren |
jučer |
Week |
tjedan |
| Jaar |
godina |
Werkdag |
radni dan |
| Laat |
kasno |
Maandag |
ponedjelak |
| Maand |
mjesec |
Dinsdag |
utorak |
| Middag |
podne |
Woensdag |
srijeda |
| Middernacht |
ponoć |
Donderdag |
četvrtak |
| Morgen |
sutra |
Vrijdag |
petak |
| Nacht |
noć |
Zaterdag |
subota |
| Namiddag |
popodne |
Zondag |
nedelja |
Maanden
van het jaar.
De Kroaten kennen meestal wel de benaming van de
maanden in het Engels,
wat het voor ons gemakkelijker maakt. Maar heel
vaak zal je ze bv. horen
zeggen "osmi mjesec" waarmee ze dan
bedoelen de "achtste maand".
| Januari |
siječanj |
prvi mjesec |
| Februari |
veljača |
drugi mjesec |
| Maart |
ožujak |
treći mjesec |
|
April |
travanj |
četvrti mjesec |
|
Mei |
svibanj |
peti mjesec |
|
Juni |
lipanj |
šesti mjesec |
|
Juli |
srpanj |
sedmi mjesec |
|
Augustus |
kolovoz |
osmi mjesec |
|
September |
rujan |
deveti mjesec |
|
Oktober |
listopad |
deseti mjesec |
|
November |
studeni |
jedanaesti mjesec |
| December |
prosinac |
dvanaesti mjesec |
|
Aan de grens. |
|
Aangifte goederen |
Roba
za prijaviti |
|
Autopapieren |
Papire od auta |
|
Douane |
Carina |
|
EU onderdanen |
Građani Europske unije |
|
Hier wachten! |
Čekajte ovdje |
|
Identiteitskaart |
Ličnu kartu |
|
Ik heb niets aan te geven |
Nemam ništa za prijaviti |
|
Ik wil dit aangeven |
Ovo
je za prijaviti |
|
Paspoortcontrole |
Kontrola Putovnica |
|
Personenuoto's |
Osobni automobili |
|
Rijbewijs |
Vozačku dozvolu |
|
Uw paspoort A.U.B |
Vašu
putovnicu, molim |
|